Sách “Vừa Nhắm Mắt Vừa Mở Cửa Sổ”: Ký ức tuổi thơ trở thành một khu vườn cảm xúc là hành trình trở về với những điều bình dị nhất. Tác phẩm của nhà văn Nguyễn Ngọc Thuần không kể một câu chuyện lớn lao, mà ghép nối nhiều mẩu ký ức nhỏ của cậu bé Dũng mười tuổi. Chính cách kể ấy tạo nên sức hút riêng, khiến người đọc chậm lại và lắng nghe cảm xúc của chính mình.
Cuốn sách kể về điều gì?
Dũng sinh ra và lớn lên ở một vùng quê thanh bình. Thế giới quanh em được bao bọc bởi tình yêu thương của gia đình và những người hàng xóm giản dị. Đó là chú Hùng “bán răng móm”, cô Hồng, hay cậu bạn thân thiết tên Tý. Những con người ấy không xuất hiện như nhân vật phụ đơn thuần, mà trở thành một phần ký ức của Dũng.
Cốt truyện không triển khai theo mạch tuyến tính giàu kịch tính. Thay vào đó, tác phẩm đan xen nhiều mẩu chuyện nhỏ, nối tiếp nhau như một dòng ký ức êm đềm. Cách kể này khiến người đọc có cảm giác đang lật lại cuốn nhật ký tuổi thơ, nơi mỗi trang là một mảnh ghép cảm xúc.
Những trải nghiệm nhỏ bé và bài học đầu đời
Cuộc sống thường ngày của Dũng hiện lên qua những trải nghiệm rất đỗi giản đơn. Em chơi trò đoán tên các loài hoa trong vườn, háo hức chào đón tiếng khóc của một em bé mới chào đời. Em cũng học những bài học đầu tiên về ý nghĩa của một cái tên. Và em biết đối diện với nỗi buồn khi có người thân quen rời xa.
Qua lăng kính trong trẻo của Dũng, những điều tưởng chừng nhỏ bé nhất trở nên lung linh và giàu ý nghĩa. Mỗi câu chuyện mở ra một tầng suy ngẫm về tình yêu thương, sự sẻ chia và cách con người cảm nhận thế giới xung quanh. Đây là điểm làm nên chiều sâu cho một cuốn sách tưởng như dành cho thiếu nhi.
“Nhắm mắt” để thấy nhiều hơn
Sức hấp dẫn bền lâu của tác phẩm nằm ở cách nhà văn Nguyễn Ngọc Thuần lồng ghép triết lý sống một cách tự nhiên. Chi tiết giàu ý nghĩa nhất cũng chính là nhan đề của truyện. Nó bắt nguồn từ trò chơi mà người cha dành cho Dũng: nhắm mắt lại để đoán tên bông hoa trước mặt qua mùi hương, hoặc nhận ra người bước vào nhà chỉ bằng tiếng bước chân.
Qua trò chơi ấy, người cha gửi gắm một bài học giản dị mà sâu sắc. Khi tạm khép lại đôi mắt, vốn là giác quan dễ đánh lừa cảm nhận, con người có cơ hội đánh thức các giác quan còn lại. Từ đó, ta lắng nghe và cảm nhận cuộc sống chậm rãi, chân thật và sâu xa hơn.
Bài học về món quà và những cái tên
Tác phẩm còn mở ra một quan niệm đẹp về “nghệ thuật tặng quà”. Giá trị của món quà không nằm ở vật chất hay tiền bạc, mà nằm ở tấm lòng và sự trân trọng giữa người trao với người nhận. Bài học ấy nhẹ nhàng nhưng đủ để người đọc nhìn lại cách mình đối xử với người thân yêu.
Câu chuyện về những cái tên cũng được khai thác đầy tinh tế. Mỗi cái tên được nhìn nhận như một thanh âm đẹp đẽ, mang theo sự hiện diện riêng biệt của từng con người. Gọi tên ai đó bằng yêu thương chính là cách khẳng định sự tồn tại và giá trị độc nhất của họ trong thế giới này.
Nghệ thuật viết văn của Nguyễn Ngọc Thuần
Xét trên phương diện nghệ thuật, Vừa Nhắm Mắt Vừa Mở Cửa Sổ cho thấy tư duy sáng tác tinh tế của Nguyễn Ngọc Thuần. Ông hóa thân trọn vẹn vào thế giới tâm hồn của một cậu bé mười tuổi. Những câu văn ngắn gọn, giản dị cùng giọng kể hồn nhiên, đôi khi ngây ngô của nhân vật “tôi” trở thành cầu nối dẫn người đọc đến những tầng ý nghĩa sâu xa.
Ngôn ngữ trong tác phẩm giàu chất thơ và nhạc điệu. Nó gợi mở một thế giới thôn quê trong trẻo với cỏ cây, hoa lá và những điều bình dị mà đẹp đẽ. Trang viết ấy như một dòng suối mát lành, làm dịu lại tâm hồn người đọc giữa nhịp sống hiện đại nhiều vội vã.
Nhà văn không dựa vào xung đột kịch tính để thu hút người đọc. Ông dùng sự tinh tế và tò mò nhẹ nhàng để dẫn dắt họ đi qua từng trang sách. Người đọc cùng chờ đợi và khám phá những điều kỳ diệu mà cậu bé Dũng bắt gặp trong thế giới nhỏ bé của mình.
Đối tượng phù hợp với cuốn sách
Đây là tác phẩm hiếm hoi xóa nhòa ranh giới về tuổi tác của độc giả. Với các bạn nhỏ, cuốn sách là một bài học giáo dục nhân cách tuyệt vời. Nó dạy các em biết yêu thương cha mẹ, gắn bó với thiên nhiên, trân trọng bạn bè và biết ơn những điều nhỏ bé xung quanh mình.
Với người trưởng thành, đặc biệt là những ai đang mệt mỏi và áp lực trước vòng quay cơm áo gạo tiền, cuốn sách đóng vai trò như một trạm dừng chân an yên. Nó giống như một “chiếc vé” đưa ta trở về với sự thuần khiết, nguyên sơ của tuổi thơ. Nhờ đó, người đọc có thể xoa dịu những tổn thương và tìm lại sự bình yên sâu thẳm trong tâm hồn.
Có nên đọc Vừa Nhắm Mắt Vừa Mở Cửa Sổ?
Nếu bạn tìm kiếm một cuốn sách giàu kịch tính hay những cú twist bất ngờ, tác phẩm này có thể không phù hợp. Nhưng nếu bạn muốn một nhịp đọc chậm rãi, giàu cảm xúc và chất thơ, đây là lựa chọn đáng cân nhắc. Cuốn sách không cố gắng thuyết phục bạn bằng lý lẽ, mà để cảm xúc tự lên tiếng.
“Vừa Nhắm Mắt Vừa Mở Cửa Sổ” của Nguyễn Ngọc Thuần vẫn giữ được sức sống riêng. Đây là cuốn sách để đọc chậm, để nhớ về những điều giản dị, và để nhắc mình rằng đôi khi nhắm mắt lại chính là cách mở lòng ra hơn với thế giới.
